Yöneylem Araştırması- Endüstri Mühendisliği konularında her yıl düzenlenen kongrenin 30 Haz. -2 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştirilen bu yılki etkinliğinde ” Kurumsal İşletmelerde İş Zekası , Dashboard Uygulaması” konulu bir sunum yapma fırsatı buldum. 2004 yılında kendi üniversitemde ev sahipliği yaptığımız kongre, her geçen gün daha etkileyici sunumlara sahne oluyor. Bu yıl 200e yakın bildiri içeriyordu. Kongre şunun açık bir göstergesiydi. Sunumların yarıdan fazlası uygulamaya yönelikti ve birbirinden farklı pek çok sektörde Endüstri Mühendislerinin çalışmalarını içeriyordu. Bildiri konuları listesine bakacak olursanız kesinlikle işiniz ile ilgili bir konuyu bulacağınıza eminim. Hangi sunuma katılacağıma karar vermekte güçlük çektiğimi söyleyebilirim. Anlatılan uygulamalar faydaya dönüştürülmüş ve rakipler için biz de uygulamalıyız dedirtecek türdeydi.

İşletmelerin bu kongreyi takip etmemelerinin büyük kayıp olduğunu belirtmeliyim. Firmalara buradan bir öneri yapmak isterim. Mümkünse uygulama ödülüne katılmak için çalışanlarınızı yönlendirin ve yarışın. Bir önceki iş yerimde Üretim Planlama konusunda yılların deneyimine sahip bir arkadaşımın ,bir abimin şu önemli tespitini aktarma isterim. “Gün içinde çalışıyoruz. Akşam eve gittiğimizde yemekti, haberleri dinlemekti derken dinlenecek ve bireysel gelişim sağlayacak vaktimiz olmuyor. Biz ne ara yaptığımız işin yeniliklerini takip edecek ve işi geliştirerek innovasyon yapacağız?” Bu önemli bir tespit. İşimiz ile ilgili yenilikleri takip etmek ve işimize uygulayarak firmamıza değer katmalıyız. İşte YAEM kongreleri yılda bir ayrılacak 3 gün ile bir nebze olsun farklı sektörlerdeki yenilikçi uygulamarı tanımamızı sağlayan etkinliktir.

Kendi ilgi alanım ve uzmanlığım olduğundan Yönetim Bilişim sistemleri konusunda anlattığım uygulamaya değinmek isterim. Kurumsal işletmelerde Dashboard ile yönetim konusu şöyle önem taşımaktadır. İşletmeler raporlar üzerinde işlerini yürütmekte ve yönetim kademesi şirketin başarı kriterlerini bu raporlardan çıkarmaktadır. Yalnız sadece finans konusunda bile 10-20 arası anahtar başarı göstergesi(KPI) olduğunu düşünüldüğünde bunların karşılaştırmalı,görsel, hedef içeren ve durumsal olarak takibi raporlardan yönetilemeyecek kadar zordur. Raporlarla yönetimin taşıdığı en büyük risk geç kalınmış reaksiyon, firmanın gerçek durumunun kuş bakışı ile görülememesi olarak söylenebilir. İyi hazırlanmış bir dashboard şirketin etkili yönlendirilmesinde katkı sağlayacaktır. Çünkü görünen grafiklere “gerçek veriler  olduğu sürece”  hiçbir CEO, CFO, CIO duyarsız kalamaz.

Son olarak kongrede Türkçe’ye bir kelime kazandırmak üzere bir girişimde bulundum. Dashboard’un Türkçe’si nedir? Kokpit mi? Kontrol Paneli mi? Hiçbiri değil. Ben “İzleç” kelimesini karşılık olarak öneriyorum. Cümle içinde kullanacak olursam , ” Finansal İzleç üzerinde ROIC değerinin yükseldiği görülmekte.”

YAEM 2010 Web Sayfası

Kongrede Sunulan Bildiri Konuları Listesi

• Benzetim
• Bilgisayarla Bütünleşik İmalat
• Bilişim Teknolojileri
• Bulanık Mantık
• Çizelgeleme
• Çok Amaçlı/Ölçütlü Karar Verme
• Endüstri Mühendisliği Eğitimi
• Endüstride YA/EM Uygulamaları
• Enerji / Çevre Planlaması
• Envanter Sistemleri
• Ergonomi ve İş Güvenliği
• Esnek İmalat Sistemleri
• Finansal Modeller ve Uygulamaları
• Gelir Yönetimi
• Güvenilirlik ve Bakım
• Hücresel İmalat
• İnovasyon ve ARGE Yönetimi
• İnsan Kaynakları Yönetimi
• İş Süreçleri Yönetimi
• Kalite Kontrol
• Karar Analizi
• Karar Destek Sistemleri
• KOBİ’lerde YA/EM Uygulamaları
• Kurumsal Kaynak Planlaması
• Kuyruk Kuramı ve Uygulamaları
• Lojistik Yönetimi
• Matematiksel Programlama
• Mühendislik ve Teknoloji Yönetimi
• Olasılıklı (Stokastik) Süreçler

• Oyun Teorisi ve Uygulamaları
• Proje Değerlendirme ve Yatırım Planlama
• Proje Yönetimi
• Risk Analizi ve Yönetimi
• Sağlık Sistemleri
• Savunma ve Afet Yönetimi
• Serim/Çizge Kuramı ve Uygulamaları
• Servis Sistemleri
• Sezgisel Yöntemler
• Sistem Dinamiği
• Stratejik Planlama
• Tam Zamanında Üretim
• Tedarik Zinciri Yönetimi
• Tersine Lojistik
• Tesis Planlama ve Tasarımı
• Toplam Kalite Yönetimi
• Ulaşım Planlaması
• Üretim ve Operasyon Yönetimi
• Üretim Sistemleri Tasarımı
• Veri Madenciliği
• Veri Zarflama Analizi ve
• Performans Yönetimi
• Web Tabanlı Uygulamalar
• Yalın Üretim
• Yapay Zeka ve Uzman Sistemler
• Yerleşim Analizi
• Yönetim Bilişim Sistemleri
• YA/EM’le ilgili diğer konular

SDN üzerinde SAP çalışanlarından Jason CAO‘nun başlattığı, Kış olimpiyatları üzerine yapılan bir anketin sonuçlarının Dashboard üzerinde gösterilmesini konu edinen yarışma Haziran ayında sonuçlandı. Dünyanın farklı bölgelerinden 20′nin üzerinde katılımcısı olan yarışma yaklaşık 3 aylık bir heyecan ve tasarım gösterisine dönüştü.

EverythingXcelsius Editörü ve aynı zamanda SAP Mentor’lerinden olan Mico YUK’un açıkladığı sonuçlara göre 3.lük ile Honorable Mention kazanmanın mutluluğu içerisindeyim. Kullanışlılık, Yaratıcılık ve Çekiciliğe göre puanlandırma yapılmış. Beni en çok mutlu eden tasarıma aldığım yorumlar oldu. Yarışmanın sonuçlarına buradan ulaşabilirsiniz.

Kimler Tasarımımı Nasıl Yorumladı :

• Jim Brogden, Daugherty Business Solutions, Very nice look-n-feel and functionality!
• L Raghunahth, Infoview Technologies Inc. , This is marvellous. I could really understand how meticulously you have worked it out. Excellent.
• Martin Lang, SAP Americas, Wow! This is an incredible dashboard Yunus! Loved many things about this. The different views/tabs at the top, the “About” view which I personally think is a best-practice to add something like that. The dynamic listbox on the third tab, that actually shows the data, dynamically appearing screen elements that only appear when “it makes sense” add to the intuitiveness of such a Dashboard or apps. Loved how you linked it the various texts and infos as well. It shows how Xcelsius can really do so much more than just showing charts, you can relatively easy built little useful applicatios with it. Also really liked the dynamic coloring on the Vote count to make the chart appear in green/yellow/red respectively, very creative and useful! Thanks so much for taking the time to put this together, wonderful example of a great Xcelsius dashboard!
• Baskar Rajagopalan, Wow…..What a creativity?. One who see this will get more interested on this.

• John Mcguade, BEDAŞ ,Very nice.. very very nice.. You should save sometime and help me creating dashboards here in IT

Yarışma Konusu

Katılan Tüm Yarışmacılar

Benim Tasarımım

Bu yıl 3.sü düzenlenen Türkiye SAP CRM Etkinliğinde SAP’nin CRM vizyonunu görme , yeni sürümü ile ilgili bilgiler edinme fırsatı bulduk.  Müşteri ilişkileri yönetiminde etkinlik sonrası farklı bakış açısı kazandığımız şu önemli noktaları listeleyebiliriz.

• Müşteri ilişkileri yönetiminde “Sosyal ağları” göz ardı etmemiz gereken bir çağdayız.
• İnsanlar anlık olarak bilgiyi paylaşmakta ve  kişilerin networkünün genişliğine bağlı olarak anlık olarak neredeyse herşey bilinmektedir.
• Müşterilerimiz artık sosyal ağlarda markamızın takipçisi, temsilcisi veya şikayetçisi olarak daha çok kitleyi etkileyebilecek güçlü bir e-sosyal kimlik taşıyorlar.
• CRM’e tüm yönlerden birden bakamayız. Şahsi yorumum konulara ayrı ayrı odaklaşmak için şirketlerin stratejilere ihtiyacı vardır. Ör: Pazarlama odaklı CRM, CallCenter odaklı CRM, B2B odaklı CRM gibi.
• Müşterilerimizle etkileşimde hangi basamaktayız?nereye yükselmek istiyoruz? sorularıyla beraber SAP CRM’de adım adım devreye alınacak uygulama stratejisi hazırlanmalı. Örneğin önce müşteri markamızı dener sonra memnuniyet aşamasına taşınır sonra sevgi aşamasına ve en son olarak sadık aşamasına taşınır. Sadık müşteri bir nevi markanın sahibi gibi davranır ve her tür durumda markayı savunacak etkileşimde bulunur. Müşteriler bu farklı aşamalardaki durumuna göre bölümlendirilebilir ve SAP CRM Sadakat uygulaması ile markamızın müşterilerle olan etkileşimi kontrol altında tutulabilir.
• Mobil çağındayız ve hiçbir CRM uygulamasının bugün veya yakın gelecekte mobil dışında kalacağı söylenemez. Mümkünse erkenden özellikle satış gücüne,ekibine mobil uygulamaları kullandırmalıyız. Artık  Blackberry veya Iphone hayatımızın içinde. Amacımız, daha etkili iş yapmak ise bunlar yok gibi davranamayız.
• Belki eskiden CRM implementasyonlarının aylar süren projeler olduğu söylenebilirdi. Ama başarılı bir İş Değişim Danışmanıyla (Business Transformation Consultant “Ben adayım ” , doğru CRM danışmanı ve programcılarıyla kısa sürede etkin SAP CRM projeleri hayata geçirilebilir.

Nisan ayı itibariyle yeni bir sektör yeni bir deneyim içerisinde olmanın mutluluğuyla Ankara’dayım. Bir Sabancı kuruluşu olan Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş’nin Bilgi Sistemlerinde,  Bilgi Teknolojileri uzmanı olarak enerjiyi hissetmek ve dağıtmak için ben de varım.

düşler vardır satılmaz, derinde anlatılmaz
yüreklerden silinmez, bazen de vazgeçilmez
kapat gözlerini ve düşün, ipekten bir deniz
pamuktan bir gökyüzü, iki tomurcuk yüreğimizde
belki de sen ve ben ikimiz, birbirinin farkında gözlerimiz
düşüncelerimiz, olmayacak hayallerimiz
ne alınır, ne satılır, para yerlerde sürünür
geçtikçe şu günler, anladıkça hayatı
birçok şeyin değeri küçüldükçe küçülür

Çağ hızla değişiyor. Değişim aslında zevklidir. Bir o kadar da yorucudur. Mobil yaşama geçtiğimiz 3G’yi konuştuğumuz şu günlerde ben de bir yenilik yapayım dedim ve sitemi mobil tarayıcılarla uyumlu hale getirdim. Mobil ortamda internet hızı halâ beklenen düzeylere ulaşmadı . Fare ve klavyenin olmadığı telefonlarımız için sitemizin alt yapısında özel uygulamalar kullanmak zorundayız.Çünkü  web sayfamız  normal bir bilgisayarda ne kadar güzel ne kadar işlevsel olsa bile cep telefonunda böyle görünmeyecektir. Cepten internet kullanmaya alışkın iseniz buyrun sitemi değerlendirin.

Milletimizin her tür ürünü üretecek beyin gücüne sahip olduğunu çok iyi biliyoruz.  Belki ekonomik nedenlerle ülkemizden ayrıldığını gördüğümüz çok kıymetli evlatlarımız bulunuyor. Yine ekonomik nedenlerle ülkemizde üretilemeyen ve ithal edilen pekçok ürün vardır.  Bu ürünleri üretmeyi beceremeyeceğimizi kimse söyleyemez. Teknoloji çağında bulunuyoruz. Bu çağın ürünlerini üretmeyi de ülkemizde yapamazsak gerçek ferah seviyesine ulaşmayı beklemekten başka çaremiz kalmayacak. Temsa gücünü ülkemizden alıyor ve dünyaya üretimde,tasarımda Türkiye’de var diyor. 

300ü aşan mühendisi ile hangi kablonun nerden geçeceğine , kaç milim demir kullanılacağından  kaç derece eğimli olacağına kadar herşeyiyle bir otomotiv ürününü Temsa tasarlıyor ve üretiyor. Milletimizin eseri olan bence Türkiye’nin tek otomotiv markasıdır.  Evet, belki ilk başta farklı markalar için üretim yaptı. Ama bu işi öğrenerek ülkemize kazandırdığını görüyoruz. Türkiye’de yıllardır üretim yapan pekçok otomotiv markası buunuyor. Bunları ülkemizde işletenlere dönüp bir bakın, ülkemizin markası ve eseri bir ürün çıkarmayı hedeflediler mi? İş, sadece dünyanın x markası için üretim yapıp satmak ve para kazanmak mıdır? Bu vatanı sevmek ,bu vatan için üretmeyi ,kazancı her yönüyle bu vatan ile paylaşmayı gerektirir. İş , sadece kâr açıklamak veya sadece x markaları için üretip dünyaya satarak rekor kırıyor olmakta değildir.

İş,  Temsa gibi Türkiye’nin markasını yaratma kaygısını ,hevesini, mutluluğunu, heyecanını taşımaktır.  Sayın Sabancı ailesini diğer otomotiv markalarını üretenlerden farklı kılan, devletimizce ve milletimizce gururla takdir edilen  bu milli ve manevi duyguları taşıyor olmasıdır.

Yıl 1961, üretebileceğimizi göstermiştik ve Temsa , bugün göstermeye devam ediyor.

Tarih bunları Temsa üretilmeden önce yazmıştı:

• İmkansızı gerçekleştirmek için cesur yürekler gerekir
• Eğer bunun yapılabileceğini gösterirsek neler olabilir,neler değişebilir düşünsenize?
• Ben iktisadi hürriyetten bahsediyorum.
• Yerli sanayi demek iktisadi özgürlük demek.
• Bu memleket kendi otomobilini yapacaktır.
• Birşeyin zor olması başka, imkânsız olması başkadır.
• Ben bir Türk mühendisi olarak,bir Türk otomobili yapmak istiyorum.
• İktisadi imkanları kısıtlı,yan sanayisi olmayan,doğru dürüst bir toplu iğne üretemeyen bir memleketin otomobil gibi yüksek teknoloji ihtiva eden bir ürünü üretmesi pembe bir hayal değildir de nedir!!!!
• Bence yapamayacaklar. Yapabileceklerine inanmaları,yapmalarından daha önemli.
• Sen Ankara’da kapatılan tayyare fabrikasını duydun mu?
• Biz otomobil yapıp satmaya kalktığımız zaman Avrupalı bizim fındığımızı almaz.
• Bu halk otomobilinin yürüdüğünü bir görsün,sizden benden fazla sahip çıkacak.
• Bakın,bu iş artık bir otomobil meselesi olmaktan çıktı. Ben artık her tarafta yapamayacaklar lafını duymaktan bıktım usandım. Bu iş artık bizim için bir gurur meselesi,bunu unutmayın.
• Türk mühendisi,Türk ustası,Türk işçisinin emeğiyle üretilen Devrim otomobilleri Türkiye Büyük Millet Meclisinin meydanına intikal ediyor… Halkımız ilk Türk otomobilini coşkulu tezahiratlarla alkışlıyorlar…
• Bir aşağılık duygusuyla bizde otomobil yapılamaz diyenler utansınlar. İşte bizim memleketimizde de otomobil yapılabiliyor.
• Garp kafasıyla otomobil yaptık ama şark kafasıyla benzin koymasını unuttuk.
• Bundan 50 yıl sonra Devrim arabası denildiğinde herkes o yürümeyen otomobil mi diyecek. Kim ne derse desin biz bu otomobilleri yaptık,hiçbirşey bu gerçeği değiştiremez.
• TÜRK MALI

Devrim projesi kapsamında toplam 4 otomobil ve 10 motor yapıldı.Buna rağmen proje iptal edildi ve otomobillerden üçü hurdaya çıkartıldı.Tek kalan ‘Devrim’ Türkiye’nin ilk yerli otomobili olarak bugün halâ yürüyor.

.

SAP Forum’un bu yılki sloganı “Açık ve Net”ti. Bu yılki forumda şahsen sunum yapma fırsatım oldu.

SAP BW Platformu üzerinde SAP BusinessObjects Xcelsius ile Stratejik Dashboard Uygulaması sunumunda Temsa Global’de yapmakta olduğumuz projede edindiğimiz tecrübeleri paylaştık.  Projemiz Türkiye’nin ilk SAP BO projesi olmasıyla da önemli bir noktada. Konusunda uzman IT çalışanlarının ve firmaların finans odaklı uzmanlarının sunumumuzu beğenmiş olmasını umuyorum.

Birkaç kelimeyle sunumda can alıcı noktalara değinecek olursam;

• Bugün ,hatta bugün bile geç sayılabilir firmalar KPI odaklı iş yönetim modelini benimsemelidir
• SAP BO ürünü dashboard uygulaması olarak gerçekten ideal bir üründür. Aynı zamanda raporlama aracı olarak kullanılabilir.
• SAP BW veri toplama noktası olarak halâ olmazsa olmaz konumdadır.
• Teknik açıdan BO-BW uyumu %100 olmasada sorunsuz olarak tamam görünmektedir.
• Dashboard uygulamaları üst yönetimin iş yapış şeklini değiştirebilecek ,IT’nin aslında onlara özel tasarlamasını beklediği uygulamalardır.
• Hayal ediniz: bir ekranın örnek olarak 4te birinde ,12 aylık,fiili, bütçe ve geçen yıl , mtd ve ytd, tl ve euro, farklı 4 şirket için satış,stok,üretim adet,tutar olarak hazırlanmış bir grafikte tahminen 12×3x2×2x4×3x2  ~900 ayrı bilgiye ulaşılabilir. Bu büyüklüte bilginin hiç farkedilmeden, basitçe bir iki tıkla ekranda görüntülenebiliyor olması yöneticilere ne denli kolay analiz yapma fırsatı sunulabildiğini göstermektedir.

Bugün Çukurova Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Öğrenci Topluluğunun düzenlemiş olduğu “Mezunlarla Söyleşi”de bir aradaydım. Öğrenci arkadaşlarımızın panele ilgisi gerçekten sevindiriciydi.  Orada da vurguladığım bir kaç madde şöyle “Farklı olmak zorundalar. Endüstri Mühendisi farklı ve çok yönlü düşünür. En az bir tek şeyi gönül vererek iyi bilmek gerekir. Para kazanmak için not birinci şart değildir ama iyi bir mühendis olmak için bilgi birinci şarttır.”

Gururlu bir birliktelik. Çukurova Endüstri Mühendisliğine yolu bir şekilde düşmüş lisans veya yüksek lisans mezunları için yönetim kurulunda bilişim teknolojileri komisyonu liderliğini yapmak herşeyin ötesinde emek harcamak anlatılmayacak bir lezzet. Türkiye’nin sayılı üniversitelerinin Endüstri Mühendisliği bölümlerinin hayalini ,yapamadığını gerçekleştiriyoruz. Harika bir biçimde organize olmuş kurumsal mezun topluluğumuz var.